Logowanie do serwisu

|

Magazyn Otorynolaryngologiczny

Jesteś w :: Strona główna » Antoni Dobrzański (1893 - 1953)

Antoni Dobrzański (1893 - 1953)

prof. dr hab. Grzegorz Janczewski

Antoni Dobrzański był dzieckiem Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej, urodzonym koło Zbaraża. Był spowinowacony z bohaterskim majorem Dobrzańskim – Hubalem. Medycynę studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie oraz na Uniwersytecie w Wiedniu. Dyplom doktora wszechnauk lekarskich otrzymał w roku 1919. W latach 1921–1936 pracował jako starszy asystent Kliniki Laryngologicznej Uniwersytetu Lwowskiego. W roku 1929 habilitował się na podstawie pracy pt. „Badania doświadczalne nad wchłanianiem się w drogach oddechowych kokainy, nowokainy, psykainy, alipiny i synkainy”. W roku 1936 objął ordynaturę Państwowego Szpitala Powszechnego we Lwowie. Swoją wiedzę lekarską wzbogacał na stażach w klinikach wiedeńskich i paryskich. W roku 1938 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego. Rok później Rada Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego powierzyła mu w drodze konkursu stanowisko kierownika Kliniki warszawskiej. Katedrę miał objąć 1 października 1939 r., ale wojna i granica niemiecko-sowiecka zatrzymały Go we Lwowie. Po opanowaniu Lwowa przez Niemców ukrywał się po masakrze profesorów lwowskich. W grudniu 1941 r. przedostał się do Warszawy, gdzie z rąk dr. med. Jana Szymańskiego przejął kierowanie Kliniką. Szpital pw. Świętego Ducha w czasie oblężenia Warszawy we wrześniu 1939 r. został z premedytacją zniszczony przez Luftwaffe. Klinika po wkroczeniu Niemców do Warszawy po stosunkowo krótkim okresie pracy w gmachu Sądów na Lesznie (obecnie Al. Solidarności) została przeniesiona do Szpitala pw. Dzieciątka Jezus. Mimo zakazu, pod groźbą kary śmierci Dobrzański wraz ze współpracownikami od 1942 r. planowo i regularnie prowadził tajne nauczanie uniwersyteckie. Zajęcia odbywały się w grupach po 16–20 osób w czasie sześciotygodniowych (!) kursów. Wykłady prowadzili, poza Profesorem: Irena Cichocka - Szumilin, Jan Szymański, Aleksander Zakrzewski, Eugeniusz Błeszyński, Wacław Jastrzębski, Stanisław Kmita, Edmund Mroczek, Roman Karwowski, Tadeusz Gerwel, Wacław Kafliński i Kazimierz Królikiewicz. Od początku 1942 r. do wybuchu Powstania Warszawskiego zajęcia z laryngologii pomyślnie zakończyło egzaminem około 200 studentów. Co więcej – a polecamy to uwadze współczesnej młodzieży lekarskiej – w tych straszliwych warunkach odbywano posiedzenia szkoleniowe dla lekarzy z regionu warszawskiego, a także przygotowywano prace habilitacyjne (A. Zakrzewski, Z. Kostuch, J. Kmita) i podręcznik otolaryngologii, który miał się ukazać po wojnie.

W czasie Powstania Warszawskiego prof. Dobrzański był przez pewien czas przetrzymywany przez Niemców jako zakładnik. Szczęśliwie uwolniony, przedostał się do Milanówka, gdzie zorganizował oddział laryngologii. Tutaj pracował do roku 1946, kiedy to Klinika Otolaryngologii powróciła do Szpitala Dzieciątka Jezus w Warszawie. Pierwszym habilitowanym przez profesora współpracownikiem był Aleksander Zakrzewski, który następnie objął kierownictwo poznańskiej Kliniki Otolaryngologii.

prof. dr hab. med. Antoni Dobrzański

prof. dr hab. med. Antoni Dobrzański

Profesor był ostatnim przed wojną i pierwszym po wojnie prezesem odrodzonego Polskiego Towarzystwa Otolaryngologicznego. Powierzono mu także stanowisko redaktora naczelnego „Otolaryngologii Polskiej”, głównego periodyku wydawanego jako organ PTORL w miejsce przedwojennego „Polskiego Przeglądu Otolaryngologicznego”. Funkcję tę sprawował do końca swego życia. Był redaktorem pierwszego powojennego wieloautorskiego podręcznika otorynolaryngologii. Dzięki swemu wielkiemu autorytetowi był człowiekiem integrującym środowisko otorynolaryngologów polskich. Na pierwszym powojennym walnym zebraniu PTORL w 1946 r. spotkało się 24 (!!!) lekarzy, stanowiących większość polskich laryngologów, którzy przeżyli wojnę i planową eksterminację inteligencji polskiej. Jesienią 1947 r w Warszawie odbył się także pierwszy powojenny zjazd naszego Towarzystwa poświęcony schorzeniom ucha i penicylinoterapii.


W roku 1948 prof. Dobrzański wyjechał do Stanów Zjednoczonych jako stypendysta WHO. Tam nawiązał osobiste kontakty z czołówką otorynolaryngologii amerykańskiej: Lempertem, Shambough, Fowlerem, Lindsayem, Chevalier-Jacksonem jr., Proetzem i innymi. Po powrocie do kraju zainicjował w Klinice rozwój takich dziedzin, jak chirurgia rekonstrukcyjna w zakresie ORL, otochirurgia, endoskopia. W sposób szczególny przyczynił się do rozwoju onkologii głowy i szyi, ściśle współpracując w tym zakresie z Instytutem Onkologii w Warszawie, gdzie osobiście konsultował chorych. Jego zasługą pozostanie to, że w niezwykle trudnych powojennych warunkach Klinika prowadziła działalność na wysokim poziomie. Wielu z jego współpracowników zostało w późniejszym czasie szefami ośrodków laryngologicznych, także akademickich.


W roku 1950 nowy członek zespołu, jak się potem okazało – współpracujący z Urzędem Bezpieczeństwa, spowodował masowy, nagły pobór do służby wojskowej znakomitej większości asystentów Kliniki. Spowodowało to konieczność szkolenia następnej generacji specjalistów. W marcu 1953 r. profesor zmarł nagle na zawał serca.


Profesor Antoni Dobrzański był niewątpliwie najwybitniejszym otorynolaryngologiem polskim w okresie po zakończeniu wojny i do końca swych dni takim pozostał. Był członkiem Collegium Oto-Rhino-Laryngologicum Amicitiae Sacrum, brytyjskiego Royal Society of Medicine, a także towarzystw otolaryngologicznych Węgier, Bułgarii i Francji. Wchodził w skład redakcji „Excerpta Medica”, „Practica Otolaryngologica”, „Acta Oto-Laryngologica” (Stockholm) oraz „Polskiego Tygodnika Lekarskiego”. Zmarł w pełni sił twórczych, pozostawiając wiele niezrealizowanych planów dotyczących dalszego rozwoju zarówno macierzystej Kliniki i jej zespołu, jak i otolaryngologii polskiej.


Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, kwatera 133, rząd 1, grób 15.

Aby zobaczyć resztę artykulu...
:: Zarejestruj się >> lub
zaloguj się w lewym górnym rogu strony.
Rejestracja i korzystanie z portalu są całkowicie darmowe

Wydawca portalu magazynorl.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników portalu. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.
Copyright@(C) Magazyn Otoryno-Laryngologiczny, wykonanie HotCom Multimedia &Dariusz Biedrzycki 2004 [d.biedrzycki@magazynorl.pl]