Logowanie do serwisu

|

Magazyn Otorynolaryngologiczny

Jesteś w :: Strona główna » Aleksander Zakrzewski (1909-1985)

Aleksander Zakrzewski (1909-1985)

prof. dr hab. med. Zygmunt Szmeja

Urodził się 14 kwietnia 1909 r. w Oleksińcu Podleśnym w powiecie płoskirowskim na Ukrainie.


Świadectwo dojrzałości uzyskał w Gimnazjum Klasycznym w Pleszewie w 1926 r. i w tymże roku rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego. Już w trakcie studiów wykazywał zainteresowania naukowe, pracując jako demonstrator w Zakładzie Anatomii Prawidłowej w latach 1928–1929, a następnie od 1929 do 1932 r. na stanowisku młodszego asystenta w Klinice Otolaryngologicznej, pod kierunkiem prof. Alfreda Laskiewicza. Dyplom lekarza medycyny uzyskał na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego w 1932 r. Równocześnie poszerzał swoje zainteresowania naukowe i humanistyczne, studiując na Wydziale Humanistycznym UP. W 1935 r. otrzymał dyplom magistra filozofii.

prof. Aleksander Zakrzewski 

prof. Aleksander Zakrzewski 


1. Doktorat w 1932 r. – praca pod tytułem "Wyniki leczenia ozeny w Klinice Otolaryngologicznej Uniwersytetu Poznańskiego".
2. Habilitacja na Uniwersytecie Warszawskim w 1945 r. na podstawie pracy:"Ilościowe badanie przewodnictwa powietrznego za pomocą widełek stroikowych z uwzględnieniem zestawu Struyckena".
3. Nominacja na stanowisko profesora nadzwyczajnego w maju 1948 r.


W czasie okupacji pracował w Ostrowcu Świętokrzyskim, a następnie w Klinice Otolaryngologii i Pediatrii w Warszawie. Uczestniczył w nauczaniu w ramach tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich. W czasie powstania warszawskiego pracował jako chirurg w oddziałach powstańczych Armii Krajowej działających w Puszczy Kampinoskiej. Dostał się do niewoli niemieckiej w Błoniu pod Warszawą.


Profesor Zakrzewski opublikował 194 prace naukowe, a pod jego bezpośrednim kierunkiem zostały ogłoszone dalsze 253 prace; w sumie z Kliniki kierowanej przez niego wyszło blisko 450 prac opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych. Do najciekawszych i ogólnie uznanych w kraju i za granicą osiągnięć naukowych profesora Zakrzewskiego należą:
1. Prace z zakresu audiologii, obejmujące przede wszystkim pionierskie opracowanie list artykulacyjnych do badań słuchu za pomocą mowy oraz stworzenie i zastosowanie w klinice zaburzeń słuchu oryginalnej metody badania lokalizacji dźwięku za pomocą określenia kąta ostrości słyszenia kierunkowego.
2. Prace na temat patologii (bakteriologia, serologia, histopatologia) oraz leczenia twardzieli, które szczególnie w zakresie leczenia osiągnęły zasłużony rozgłos światowy i są stawiane na równi z pracami Frischa o bakteriologii i Mikulicza o histologii tego schorzenia.
3. Prace dotyczące rozpoznania oraz leczenia nowymi, oryginalnymi metodami uszno- i nosopochodnych powikłań wewnątrzczaszkowych, szczególnie ropni mózgu (płatów skroniowych i czołowych) i móżdżku.
4. Nowe metody leczenia opercyjnego przetok zausznych oraz ezofagotomii wewnętrznej. Znalazły one praktyczne zastosowanie w wielu zakładach leczniczych.
5. Osiągnięcia w zakresie patofizjologii śluzówek górnych dróg oddechowych, dotyczące przede wszystkim poznania ultrastruktury błony śluzowej nosa u chorych na ozenę i twardziel. Badania te wykazały, że największe zmiany zachodzą nie w nabłonku, ale w podłożu łącznotkankowym, szczególnie w mitochondriach komórek łącznotkankowych. Badania te stworzyły racjonalne podstawy do wprowadzenia żelaza do leczenia ozeny oraz wysunięcia nowej hipotezy patogenezy powstawania raka nosogardła.
6. Prace kliniczne na temat diagnostyki i leczenia bardzo groźnych krwotoków z nosa w następstwie rozdarcia syfonu tętnicy szyjnej wewnętrznej po urazach czaszkowo-mózgowych, doznanych szczególnie w wypadkach komunikacyjnych. Osiągnięcia w tym zakresie pozwoliły na stworzenie nowego nozologicznie zespołu objawów, składającego się z jednoimiennej wczesnej i nieodwracalnej ślepoty i epizodycznych późnych krwotoków jednostronnych z nosa.


Osiągnięcia prof. Zakrzewskiego na polu pracy dydaktycznej należy podzielić na dwie grupy:
1) dydaktyka dla studentów,
2) szkolenie podyplomowe.
W zakresie dydaktyki dla studentów medycyny i stomatologii prof. Zakrzewski wprowadził bardzo nowoczesne audiowizualne metody nauczania, włączając do tego procesu kilkanaście własnych filmów operacyjnych, które znalazły również uznanie za granicą. W zakresie szkolenia podyplomowego opracował 3 obszerne rozdziały do zbiorowego podręcznika pod redakcją prof. A. Dobrzańskiego. W 1972 r. wydał dla lekarzy kształcących się na
II stopień specjalizacji z otolaryngologii zbiorowy podręcznik "Otolaryngologia kliniczna", którego był głównym autorem i redaktorem. Pod kierunkiem prof. Zakrzewskiego 6 osób przeprowadziło przewód habilitacyjny, 41 zdobyło tytuły naukowe doktora medycyny, a 122 lekarzy uzyskało II stopień specjalizacji z otolaryngologii.


Obok pracy naukowej i dydaktycznej, trzecim polem intensywnej działalności prof. Zakrzewskiego była praca organizacyjna. Przez 8 lat (1955–1962) był prorektorem Akademii Medycznej w Poznaniu, z tym że w latach 1961–1962 pełnił obowiązki rektora. Pod jego kierunkiem jako konsultanta wojewódzkiego: poznańskiego i zielonogórskiego, zostało zorganizowanych 16 oddziałów szpitalnych z zakresu otolaryngologii.


Bogata była działalność prof. Zakrzewskiego w towarzystwach naukowych: był przewodniczącym Oddziału Poznańskiego PTOL od 1946 r., w latach 1955–1958 był przewodniczącym Zarządu Głównego PTOL i redaktorem naczelnym „Otolaryngologii Polskiej”. Od 1974 r. był ponownie redaktorem Naczelnym tego czasopisma. Profesor Zakrzewski był honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Otolaryngologicznego (1974 r.) oraz prowadził ożywioną działalność w zagranicznych towarzystwach naukowych jako ich członek (Societe Francaise d’Oto-Rhino-Laryngologie, Royal Society of Medicine w Londynie, Collegium ORL Amicitiae Sacrum, International Society of Audiology). Od 1964 r. był członkiem zespołu redakcyjnego „Excerpta Medica” oraz również od tego czasu opracował dla czasopisma „Zentralblatt für HNO” przeszło 400 streszczeń, przede wszystkim polskich publikacji. Do osiągnięć prof. Zakrzewskiego na polu prac racjonalizatorskich należy ezofagoskop typu poznańskiego, zmodyfikowana strzykawka Jubego do punkcji ropni mózgowia, audiometr do eliminacyjnych badań słuchu, przyrząd do szycia nisz migdałkowych i inne.

Aby zobaczyć resztę artykulu...
:: Zarejestruj się >> lub
zaloguj się w lewym górnym rogu strony.
Rejestracja i korzystanie z portalu są całkowicie darmowe

Wydawca portalu magazynorl.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników portalu. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.
Copyright@(C) Magazyn Otoryno-Laryngologiczny, wykonanie HotCom Multimedia &Dariusz Biedrzycki 2004 [d.biedrzycki@magazynorl.pl]