Jesteś w :: Strona główna » Teofil Zalewski (1872–1953)
Teofil Zalewski (1872–1953)
dr med. Stanisław Zabłocki
Urodził się w Gąbinie, w powiecie gostyńskim, syn Aleksandra i Wiktorii z d. Lendzion. Gimnazjum ukończył w Płocku w 1890 r. i podjął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. Będąc studentem IV roku wziął udział w patriotycznej manifestacji ulicznej, zorganizowanej 17.04.1894 r. w setną rocznicę Powstania Kościuszkowskiego Został aresztowany, więziony w Arsenale i skazany na 3-letnie zesłanie do północnych guberni Rosji. Przed wywiezieniem skorzystał z zezwolenia na pożegnanie się z rodziną i zbiegł do Krakowa. Tam kontynuował studia na UJ i 20.07.1896 r. uzyskał dyplom lekarza. Podczas studiów pracował w Zakładzie Fizjologii UJ u prof. N. Cybulskiego. W 1896 r. podjął pracę w Klinice Chirurgicznej UJ jako asystent prof. L. Rydygiera. W 1897 r. wraz z profesorem przeniósł się do Kliniki Chirurgicznej Uniwersytetu we Lwowie. W 1898 r. wyjechał na studia w dziedzinie otiatrii do Wiednia, gdzie pracował w klinikach otiatrycznych profesorów: A. Pulitzera, V. Urbantschitscha i O. Chiariego. W końcu 1899 r. powrócił do kliniki chirurgicznej i zajmował się wyłącznie chirurgią ogólną. Praca w klinice pozwoliła mu gruntownie opanować technikę operacyjną potrzebną do przyszłego zawodu otolaryngologa. Dwumiesięczne wakacje w 1900 r. poświęcił pracy w klinice otiatrycznej prof. J. Luca i w poliklinice zaburzeń mowy dr. A. Gutzmanna w Berlinie. Od 1900 do 1908 r. prowadził utworzone przy klinice ambulatorium chorób uszu, nosa i gardła. W 1907 r. habilitował się na podstawie pracy pt. „Badania doświadczalne nad wytrzymałością błony bębenkowej” i jako drugi w kraju uzyskał veniam legendi z otiatrii. Minister Oświaty i Wychowania reskryptem z 25.10.1907 r. zatwierdził akt habilitacyjny na docenta prywatnego chorób uszu. Odtąd wykładał studentom metody badania narządu słuchu oraz patologię i leczenie chorób uszu. Podczas I wojny światowej służył w stopniu kapitana w armii austriackiej i kierował oddziałami otolaryngologicznymi w szpitalach wojskowych w Opawie, Ołomuńcu i Lwowie. W 1917 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego tytularnego. Od listopada 1918 r. służył w Wojsku Polskim i kierował oddziałem chirurgicznym dla postrzałów głowy i szyi w szpitalu wojskowym we Lwowie. Służbę zakończył 30.09.1921 r. w stopniu pułkownika. 1.10.1919 r. otrzymał nominację na prof. nadzw. i kierownika Katedry i Kliniki Otolaryngologii UJK we Lwowie. W 1923 r. został mianowany profesorem zwyczajnym. W przydzielonym przez Ministerstwo Spraw Wojskowych osobnym budynku po koszarach austriackich przy ul. Pijarów 6 utworzył 16.05.1924 r. klinikę na 40 łóżek, z 5 łóżkami dla dzieci, laboratoriami i innymi gabinetami. 10.02.1927 r. otworzył przy klinice ambulatorium foniatryczne. W latach 1934–1935 urządził oddział dla chorych na gruźlicę górnych dróg oddechowych. W klinice stworzył nowoczesne warunki pracy, zaopatrzył ją w najnowsze urządzenia, szkolił odpowiednie siły naukowe i pomocnicze. Habilitował trzech docentów: A. Dobrzańskiego (1929), W. Jankowskiego (1939) i T. Ceypka (1939), wyszkolił 23 asystentów na dobrych specjalistów, doktoryzował kilku swoich asystentów. Na polu pedagogicznym dbał o wysoki poziom wykształcenia studentów, wprowadził dla studentów obowiązkowe ćwiczenia z otolaryngologii. Od 1927 do 1928 r. był dziekanem, a w 1930 r. – prodziekanem Wydziału Lekarskiego. W 1930 r. został wybrany senatorem RP. Podczas okupacji sowieckiej kierował kliniką w Lwowskim Państwowym Instytucie Medycznym, a podczas okupacji niemieckiej był kierownikiem oddziału ORL w szpitalu lwowskim.
W październiku 1945 r. w ramach przesiedlenia przybył do Wrocławia. 1.03.1946 r. został mianowany kierownikiem Katedry i Kliniki Otolaryngologii Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu i Politechniki Wrocławskiej. W marcu 1946 r. otworzył ambulatorium otolaryngologiczne. 1.05.1946 r. – oddział laryngologiczny w Szpitalu oo. Bonifratrów na 50 łóżek i prowadził go razem z doc. W. Jankowskim. W grudniu 1948 r. otworzył klinikę na 72 łóżka, w tym 16 łóżek dla dzieci. Od 1948 r. prowadził wykłady dla studentów medycyny. Uruchomił ambulatorium przykliniczne dla młodzieży szkolnej i akademickiej oraz ośrodek badawczo-leczniczy chorób zawodowych. Habilitował jeszcze jednego docenta, S. Kossowskiego (1951) i wyszkolił około 10 lekarzy otolaryngologów. Był w Polsce jednym z pionierów chirurgii ucha. Do zagadnień naukowych podchodził zawsze krytycznie, przyjmując za pewnik naukowy to, co było oparte na doświadczeniu lub dokładnej obserwacji klinicznej. Ogłosił w piśmiennictwie polskim i zagranicznym 68 prac naukowych o kierunku doświadczalnym i klinicznym. Badania doświadczalne opublikował w 8 pracach. Praca habilitacyjna była jedyną wówczas pracą w piśmiennictwie światowym, w której wyjaśniał mechanizm powstawania pośrednich pęknięć błony bębenkowej. W pracach klinicznych podał nowe metody postępowania w operacji doszczętnej ucha, otwierania komórek wyrostka sutkowatego za pomocą wiertła przy rozcięciu tchawicy, modyfikację plastycznego zamknięcia ubytków po operacji wyrostka sutkowatego i leczenia operacyjnego torbieli szczęki górnej. Opracował i wprowadził do kliniki tzw. wskaźnik Zalewskiego, pomocny w rozpoznawaniu zapalenia wyrostka sutkowatego i ustalaniu wskazań do zabiegu operacyjnego na wyrostku. Od 1926 r. prowadził badania nad twardzielą na terenie Małopolski Wschodniej. Prace o epidemiologii twardzieli stanowią jedyne w piśmiennictwie polskim opracowania naukowe rejestrowanych przypadków twardzieli. Kilka prac dotyczyło tematyki społeczno-lekarskiej i historycznej. Ocenił 8 podręczników otolaryngologii. Przełożył z języka niemieckiego książkę H. Neumayera „Higiena nosa, gardła i krtani” (1909).
Czynnie uczestniczył w Zjazdach Lekarzy i Przyrodników Polskich, we wszystkich zjazdach otolaryngologów polskich i w wielu międzynarodowych zjazdach otolaryngologicznych. Na I Międzynarodowym Zjeździe Otolaryngologów w Kopenhadze w 1928 r. został wybrany do utworzonego wówczas Komitetu Międzynarodowego do wszechstronnego opracowania zagadnienia twardzieli.
W Tow. Lekarskim Lwowskim pełnił funkcję skarbnika (1920–1922), wiceprezesa w 1923 r. i prezesa (1924–1925) Należał do Tow. Otolaryngologicznego Lwowskiego. W latach 1923–1925 był prezesem Polskiego Tow. Otolaryngologicznego i od 1929 r. jego członkiem honorowym. W 1923 r. utworzył Sekcję Lwowską Polskiego Tow. Otolaryngologicznego i był jej przewodniczącym do 1939 r. Organizował VII, X i XII Zjazd Otolaryngologów Polskich we Lwowie w 1931, 1934 i 1937 r. Przewodniczył II powojennemu Zjazdowi Otolaryngologów Polskich we Wrocławiu w 1948 r. Był przewodniczącym Oddziału Wrocławskiego Polskiego Towarzystwa Otolaryngologicznego. W 1924 r. był redaktorem naczelnym, a od 1925 r. członkiem komitetu redakcyjnego „Polskiego Przeglądu Otolaryngologicznego”, a od 1947 r. „Otolaryngologii Polskiej”. Był członkiem Tow. Lekarzy Galicyjskich i Tow. Lekarzy Polskich byłej Galicji, członkiem Związku Lekarzy PP i Madryckiego Tow. Otolaryngologicznego oraz prezesem Związku Oficerów Rezerwy we Lwowie. Otrzymał odznaczenia: Krzyż Komandorski Orderu Polonia Restituta (1937), Medal X-lecia Odzyskania Niepodległości i dwukrotnie Złoty Krzyż Zasługi, po raz drugi za odbudowę życia naukowego na Ziemiach Odzyskanych. Zmarł w wieku 81 lat. Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Aby zobaczyć resztę artykulu...
:: Zarejestruj się >> lub
zaloguj się w lewym górnym rogu strony.
Rejestracja i korzystanie z portalu są całkowicie darmowe

